Dünya Gıda Günü 2021 ÜÇGE

MEYVE SEBZELERDE FİRE KONTROLÜ İÇİN PAKETLEMENİN ÖNEMİ

Küresel iklim değişikliği insan hayatını doğrudan olumsuz etkilediği gibi dolaylı olarak da etkilemektedir. İnsanlar küresel iklim değişikliği sebebi ile yaz dönemi kışı, kışı dönemi de yazı yaşayabilirken, bitkiler bu durumdan daha çok etkilenmektedirler. Yalancı baharlar çiçeklerin erken açmasına neden olurken, dolu ve seller mahsulleri tahrip etmektedir. Bu durumdan doğal bitki örtüsü etkilendiği kadar insanın başta yiyecek olarak yetiştirdiği zirai bitkiler de etkilenmektedir. Hele ki, nüfusun arttığı, artan nüfusun gıdaya ulaşmasının kolaylaştığı günümüzde israf da kat be kat artmıştır.

Gıdaya erişimi kısıtlayan durumlar, yoğunlukla sıcaklıklardaki artıştan kaynaklı olmakla birlikte, orman yangınlarının artması ve fosil yakıt tüketiminin artış sağlaması neticeleri ile artış göstermektedir.

Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2016 yılında üretimden perakendeye ulaşana kadar gıda kayıplarını değerlendirdiği Gıda Kayıp İndeksi’ne göre yetiştirilen gıdaların %13,80 perakendeye ulaşana kadar yok ziyan olmaktadır.

Hasat sonrası dönemden dağıtıma kadar Gıda Kaybı Endeksi, 2016

Perakendeye ulaşana kadar toplama, lojistik, ayıklama v.b. işlemlerde yaralanma, çürüme gibi sebeplerle oluşan bu büyük kayıp aslında burada son bulmamakta.

ÇEŞİTLİ TÜRDE ÜRÜNLERİN YER ALDIĞI HİPERMARKET, GROSS MARKET, SÜPERMARKET, DISCOUNT – İNDİRİM MARKET V.B. PERAKENDE TİCARET MAĞAZALARINDA SATILAN ÜRÜNLER

İstanbul Ticaret Odası (İTO)’nın yayınladığı ÇEŞİTLİ TÜRDE ÜRÜNLERİN YER ALDIĞI HİPERMARKET, GROSS MARKET, SÜPERMARKET, DISCOUNT – İNDİRİM MARKET V.B. PERAKENDE TİCARET MAĞAZALARINDA SATILAN ÜRÜNLER isimli raporunda perakende işletmelerdeki yaş meyve sebze kayıplarını mevsimine göre %15 ila %20 olarak belirlemiş iken Ankara Ticaret Odası 2017 yılında yayınladığı fire, zaiyat ve randıman oranları başlıklı raporunda bu oranları %15 ila %20 olarak belirlemiştir.

 

Bu ortalama değerler ürün çeşidine göre %45’i bulan fire oranlarına ulaşmaktadır. Tarladan perakende işletmeye, perakende işletmeden tüketiciye varana kadar yetiştirdiğimiz ürünün yarısını kaybedebiliyoruz. Gıdaya ulaşmak günümüz dünyasında birçok ülkede çok kolay olsa da birçok ülkede halen ciddi bir sorun. Dahası girişte bahsettiğim üzere küresel iklim değişikliği, tarım ürünlerini tahrip etmekle beraber insan olarak biz de tarım alanlarını gün geçtikçe yok ediyoruz. Bu sebepler tarım ürünlerine ulaşmayı gün geçtikçe zorlaştıracak, maliyetlerini arttıracaktır.

Basit hesapla bir çiftçi yetiştirdiği ürünün yarısını çeşitli sebeplerle kaybederse ürününü iki katı fiyatla satmak isteyecektir. Bu da zincir etki ile nihai tüketiciye ulaşana kadar fiyatları değişen oranlarda arttıracaktır. Küresel iklim değişikliğinin etkileri zamanla artacak ancak elimizdeki gıdayı korumak için hızlı ve kolay çözümler bulabiliriz.

Sebze ve meyve paketleme süreçlerinde en büyük kaybın yukarıdaki raporlarda da göreceğiniz üzere perakende işletmelerde yaşandığını bunun da en büyük müsebbibin bizler olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Perakende işletmelerde türeticilerin ürün seçimi konusunda hoyratça davranması, yere düşürmesi, ürünün sertliğini anlamak için sıkması, tadına bakmak için kırması ve streç film çeşitleri ile görsele sunulan paketli ürünlere yönelmemesi gibi daha birçok şekilde ürünler israf edilmektedir.

Geçmişte perakende sektöründe yaptığımız çalışmalarda pakete giren meyve sebzelerin ortalama fire oranının yarıdan aşağıda düştüğünü, kasaplık ürünlerde ise %25’e kadar düştüğünü deneyimledim.

Paketli ürünlerin uygun ambalaj içerisinde iken nem kaybının kontrollü olması, insan eli müdahalesinin asgari olması, depolama ve nakliye esnasında dış etmenlerden daha korunaklı olması, darbelerden korunması gibi sebeplerle yaralanarak çürüme oranı düşerken nem kaybının kontrollü olması fire oranını azalttığı gibi lezzetinin korunması adına da faydalıdır.

Elle temasın azalması insanlar arası hastalık geçişlerini de azaltarak hijyenik olarak halk sağlığı açısından da önemli bir konudur. Günümüz pandemisi Covid-19’un ilk günlerinde ilk alınan önlemler arasında bulunan meyve sebzenin paketlenmiş olarak sergilenmesi ve satılması vardı. Ancak, alışkanlıklarımız hastalık korkusunun da önüne geçerek ürünler paketlerinden çıkarak tekrar açıkta satılmaya başlanmıştır.

Her ürün tipi ve ihtiyaçlar için karton tabaktan, köpük tabağa, streç filmlerden, perfore ambalaj filmlerine, streç paketleme makinelerinden flowpack (yatay paketleme), tabak kapama makinelerine kadar zengin seçeneklerin bulunduğu ambalaj ailesi perakende işletmelerin firelerini azaltıp kâr oranlarında artış sağlayacağı gibi tüketici olarak bizlerin de ürünler daha ekonomik olarak ulaşmamızı sağlayacaktır çünkü çöpe atılan her ürünün bedeli bizim satın aldığımız ürünün üzerine eklenmektedir.

Ayrıca 1kg domatesi çöpe atılmaktan kurtardığımızda 180lt su, 1kp portakaldan 500lt, 1kg elmadan 700lt su tasarruf edebiliriz. Gerçekten 1kg patatesin yetiştirilmesi için 900lt su gerekmekte ve biz bu sebzeyi ziyan ettiğimizde 900lt suyu da ziyan etmiş oluyoruz.

BAZI ÜRÜNLERİN ELDE EDİLMESİ İÇİN GEREKLİ SU MİKTARLARI

Sonuç olarak; paketlenerek sergilenen ve satışa sunulan her yaş meyve sebzenin ziyan olan miktarının yarıya indirebilir, kısıtlı tarım alanlarından alınan verimi arttırabilir, gıda fiyatlarını kontrol edebilir, hijyenik olarak elden ele bulaşan hastalıkları azaltabilir, her kg yaş meyve sebze için 100’lerce litre su tasarruf ederiz.

Veteriner Hekim

Gıda Denetçisi

ÜÇGE Elektronik A.Ş Satış Pazarlama Yönetmeni

Mehmet Bünyamin Dirlik

 

0 cevaplar

Cevap ver

Yorum bölümünden
Görüşünüzü bildirebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir